Sự tiến hóa của chatbot thay đổi như thế nào?

 Sanjeev P. Khudanpur, chuyên gia về công nghệ ngôn ngữ tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), từng trò chuyện với Eliza khi còn đi học, nhưng ông không mất nhiều thời gian để phát hiện những hạn chế của nó. "Eliza có thể mô phỏng một cuộc trò chuyện bằng văn bản trong khoảng 10 câu, trước khi người dùng nhận ra nó không thực sự thông minh và chỉ đang tìm cách kéo dài câu chuyện", Khudanpur nói.

Trong hàng chục năm sau đó, bắt đầu xuất hiện sự chuyển dịch ra xa ý tưởng "trò chuyện với máy tính" và tập trung vào "hội thoại hướng mục đích". Ví dụ cụ thể là Amazon Alexa và Apple Siri, khi chúng thường được người dùng yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như mua vé máy bay, xem thời tiết hay bật nhạc.

"Chúng ứng dụng công nghệ tương tự những chatbot đời đầu, nhưng không thể gọi Alexa và Siri là chatbot. Nên mô tả chúng là trợ lý giọng nói hoặc trợ lý kỹ thuật số, được thiết kế để giúp người dùng thực hiện các công việc cụ thể", Khudanpur cho hay.

Có giai đoạn đình trệ kéo dài nhiều năm với công nghệ này, cho đến khi Internet trở nên phổ biến. "Sự đột phá đã xuất hiện trong thiên niên kỷ này với sự trỗi dậy của các công ty triển khai thành công đội ngũ nhân viên kỹ thuật số để thực hiện các công việc thường nhật, mang tính lặp lại", Khudanpur nhận xét.

Chatbot và những vấn đề xã hội

Đầu thập niên 2000, giới nghiên cứu bắt đầu xem xét lại ý tưởng phát triển chatbot với khả năng trò chuyện kéo dài với con người. Chúng thường được huấn luyện bằng lượng lớn dữ liệu từ Internet và phải học cách mô phỏng chính xác cách nói chuyện của người, nhưng đi kèm nguy cơ phản ánh những điều tồi tệ nhất trên mạng.

Thử nghiệm công khai với chatbot Tay của Microsoft năm 2015 là ví dụ cụ thể. Nó được thiết kế để nói chuyện như một thiếu niên, nhưng nhanh chóng "học" được cách nói bậy, kích động và phân biệt chủng tộc, đến mức bị Microsoft ngừng vận hành.